„I have a dream” – Martin Luther King Jr. O wiecznie aktualnym marzeniu

4 kwietnia 1968 roku Martin Luther King, amerykański lider ruchu praw obywatelskich, został śmiertelnie postrzelony przez swoich przeciwników politycznych. Od tej chwili mija równo pięćdziesiąt lat. I choć z perspektywy czasu możemy dziś obserwować, jak wiele postulatów Kinga zostało wypełnionych, to wciąż warto przypominać głoszone przez niego poglądy. Na uwagę zasługuje zwłaszcza ponadczasowa przemowa „I have a dream”, wygłoszona przez Kinga podczas słynnego Marszu na Waszyngton.

Marsz na Waszyngton

King wygłosił przemówienie „I have a dream” podczas historycznego Marszu na Waszyngton, który odbył się 28 sierpnia 1963 roku i zgromadził ponad 200 tysięcy demonstrantów. Uczestnicy protestu domagali się wówczas podniesienia płacy minimalnej i zniesienia segregacji rasowej, która powszechnie obowiązywała wówczas w Stanach Zjednoczonych. Masowy protest miał wymóc na prezydencie Kennedym poruszenie sprawy praw obywatelskich przed Kongresem Stanów Zjednoczonych, a w konsekwencji wpłynąć na zmianę ogólnokrajowego prawa. Wśród demonstrantów znaleźli się przedstawiciele różnych religii i ras – uczestniczyli w nim także znani aktorzy (np. Marlon Brandon) i pisarze (James Baldwin). Dla zgromadzonych wystąpili muzycy: Joan Baez (z piosenką „Oh Freedom”), Bob Dylan (wykonał z Baez utwór „When the Ship Comes In”) oraz folkowy zespół Peter, Paul and Mary (z coverem piosenki Boba Dylana, „Blowing in the Wind”).

 

 

 

Przemówienie „I have a dream” zostało wygłoszone podczas marszu przed pomnikiem Abrahama Linkolna. Do dziś uznawane jest za wzór retorycznej przemowy i jedną z najwybitniejszych mów publicznych XX wieku. Mowa Kinga trwa niecałe 7 minut. Jej kompozycja jest spójna i przypomina hymn, a słowo „marzenie” pojawia się w niej aż jedenaście razy.„I have a dream” niesie za sobą ogromny ładunek emocjonalny. King zaczyna od odniesienia się do działań prezydenta  Abrahama Linkolna, który wydał Proklamację Emancypacji i przyczynił się do częściowego zniesienia niewolnictwa w Stanach Zjednoczonych (13. poprawka do Konstytucji):

 „Sto lat temu wielki Amerykanin, pod którego cieniem dziś stoimy, podpisał Proklamację Emancypacji. Ten ważny dekret stał się światłem nadziei milionów murzyńskich niewolników, którzy spalali się w płomieniach miażdżącej niesprawiedliwości. Stał się radosnym świtem kończącym długą noc ich niewoli”*

Następnie King wskazuje na problemy wynikające z segregacji rasowej i zapowiada wytrwałość w oczekiwaniu na jej zniesienie:

„Nie możemy zawrócić. Są tu ci, którzy pytają entuzjastów praw cywilnych “Kiedy będziecie zadowoleni?”: Nigdy nie będziemy zadowoleni, jak długo Murzyn jest ofiarą niewypowiedzianego horroru policyjnej brutalności. Nigdy nie będziemy zadowoleni, dopóki nasze ciała, ociężałe od trudów podróży nie będą mogły korzystać z moteli przy autostradach i hoteli w miastach”.

Kolejne wyliczenia dotyczące „marzeń” Kinga o lepszym losie czarnoskórych przybierają charakter refrenu:

Mam marzenie, że pewnego dnia na czerwonych wzgórzach Georgii synowie byłych niewolników i synowie ich właścicieli będą mogli usiąść razem przy stole braterstwa”

„Mam marzenie, że pewnego dnia nawet stan Mississippi, stan upalny od gorąca niesprawiedliwości, upalny od gorąca ucisku, będzie przekształcony w oazę wolności i sprawiedliwości”

„Mam marzenie, że czwórka moich małych dzieci będzie pewnego dnia żyła w kraju, w którym nie będą osądzane po kolorze ich skóry, ale po istocie ich osobowości. Mam dziś marzenie!”

Przemówienie Kinga kończy się wezwaniem do walki o zniesienie nierówności społecznych i rasowych. King wyraża nadzieję na nadejście czasów, w których wszyscy – niezależnie od rasy czy wyznania –  będą wolni:

„A kiedy to się stanie, kiedy pozwolimy zabrzmieć wolności, kiedy pozwolimy jej zabrzmieć z każdego miasteczka i wioski, z każdego stanu i miasta, będziemy mogli przyspieszyć nadejście tego dnia, kiedy wszystkie dzieci Boga – czarni i biali, Żydzi i inne narody, Katolicy i Protestanci – będą mogli wziąć się za ręce i śpiewać słowa starej murzyńskiej pieśni duchowej “W końcu wolni, w końcu wolni; dzięki Wszechmocnemu Bogu, jesteśmy w końcu wolni”.

 

Martin Luther King w 1964 roku otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla i został wybrany człowiekiem roku przez tygodnik Time. Wygłoszone przez niego przemówienie przeszło do historii i przyczyniło się do nagłośnienia problemu nierówności rasowych i społecznych, a w konsekwencji do zniesienia segregacji rasowej i poprawy sytuacji Afroamerykanów w USA. Historia Kinga i innych członków ruchu praw obywatelskich została opisana w wielu książkach i publikacjach naukowych. Jest też tematem filmu dokumentalnego „I”m not your Negro” z 2016 roku w reżyserii Raoula Pecka.

*tekst przemowy w polskiej wersji według tłumaczenia ze strony przemówienia.pl

 

 

 

Źródła:

  1. American Rethoric, I have a dream: speech, http://www.americanrhetoric.com/speeches/mlkihaveadream.htm
  2. Przemówienia sławnych: Martin Luther King, http://www.przemowienia.pl/inne/przemowienia_slawnych/martin_luther_king_-_i_have_a_dream_waszyngton_1963_.html
  3. King Encyklopedia, March on Washington for Jobs and Freedom, http://kingencyclopedia.stanford.edu/encyclopedia/encyclopedia/enc_march_on_washington_for_jobs_and_freedom/
  4. The March on Washington for Jobs and Freedom, http://www.crmvet.org/info/mow.pdf
  5. Martin Luther King I have a dream speech, August 28 1963, http://www.let.rug.nl/usa/documents/1951-/martin-luther-kings-i-have-a-dream-speech-august-28-1963.php
  6. Wikipedia: I Have a dream, https://en.wikipedia.org/wiki/I_Have_a_Dream

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *