Historia wzoru paisley

Wzór paisley jest od lat znany miłośnikom mody: gości na garniturach, koszulach, sukienkach, szalach i torebkach. Charakterystyczny motyw składający się z kształtów uformowanych w bogato zdobione, pękate „łezki” największą popularność zdobył w latach 60. XX wieku. Paisley został wówczas  szerzej rozpowszechniony przez Beatlesów i innych wykonawców, ale jego historia jest znacznie ciekawsza i bardziej skomplikowana. Dlaczego paisley od wieków nie wychodzi z mody?

 

   Zdjęcie: Sialkgraph

 

Orientalne korzenie

Choć trudno w to uwierzyć, historia wzoru paisley sięga aż starożytności. Podejrzewa się, że motyw wywodzi się z czasów perskich i pierwszy raz pojawił się na terenie Iraku lub Iranu. W języku perskim paisley określa się nazwą boteh, która oznacza – w zależności od interpretacji – krzew, ziele lub liść palmowy. Z kolei w Azerbejdżanie ten sam motyw  (nazywany buta) gościł na tradycyjnych, dzierganych strojach i do dziś jest narodowym wzorem tego kraju. Ornamenty w kształcie paisley umieszczano między innymi na rzeźbach – znaleziono je na niektórych eksponatach z VII, VIII i IX wieku.

    Ornamenty paisley na kolumnach w ruinach miasta Balch w Afganistanie (IX wiek).

 

Droga do Europy

Do XVIII wieku wzór paisley był znany jedynie na Wschodzie. Jego popularność wzrosła, gdy tekstylia zdobione w charakterystyczne „łezki” – głównie szale i dywany – zaczęto importować do Europy. Początkowo były produktem elitarnym, przędzonym z kaszmirowej wełny pozyskiwanej ze specjalnego gatunku kóz. Z czasem wzór zaczęto kopiować i wykorzystywać przy tworzeniu tekstyliów o mniej szlachetnym składzie. Znane nam dziś określenie „paisley” powstało na wzór nazwy miasta Paisley w Szkocji, gdzie w 1808 roku rozpoczęto masową produkcję szali i chust z tym motywem. Wkrótce miasteczko stało się jednym z ważniejszych ośrodków wyrobu szali. Działało tam kilkadziesiąt manufaktur, a  wzór paisley na dobre zagościł na salonach jako symbol elegancji i łączenia motywów orientalnych z modą z zachodu. W szkockim miasteczku znajduje się Paisley Museum and Art Galleries, w którym do dziś można zobaczyć eksponaty szali wytwarzane w XIX wieku.

    Portret kobiety ubranej w szal z motywem paisley, 1824 rok, zdj. Eduard Friedrich Leybold

 

Let’s go, hippie!

Prawdziwy przełom w popularności paisley nastąpił w latach 60. XX wieku. To wtedy do głosu doszli czerpiący inspiracje z kultury i filozofii wschodu hipisi, którzy zafascynowali się orientalnym wzorem i uczynili go jednym ze swoich znaków rozpoznawczych. Znani i naśladowani przez młodzież na całym świecie Beatlesi zaczęli występować w kolorowych koszulach ze wzorem charakterystycznej „łezki”. W drugiej połowie lat 60., na fali „flower-power”,  fascynacja Beatlesów kolorowymi strojami i etnicznymi motywami wzrosła. Po eksperymentach z LSD i psychodelikami jeszcze chętniej ubierali się w jaskrawe, kontrastowe kolory i coraz mocniej inspirowali się indyjską modą. W tym okresie wzór paisley był jednym z ich ulubionych.

 

The Beatles podczas lunchu prasowego promującego płytę `”Sgt Pepper’s Lonely Hearts Club Band”.  Źródło: http://www.nemsworld.com/beatles/67pp/party.htm

 

W motywie Paisley chętnie występowali także Jimi Hendrix, Mick Jagger, Dawid Bowie, Prince (twórca piosenki „Paisley park” i wydawnictwa muzycznego o tej samej nazwie), B.B. King, a także członkowie zespołów Jefferson Airplane czy The Rolling Stones.

   The Rolling Stones podczas konferencji prasowej w Niemczech, 1967 rok, źródło: http://www.rocksoff.org/Archives/04-03-2007/

 

   David Bowie, źródło: pinterest

 

   Grace Slick, wokalistka Jefferson Airplane, zdj. Herb Greene

 

Moda na paisley wkradła się także do popkultury. W ubraniach z tym motywem występowała między innymi Courtney Cox, odtwórczyni roli Moniki w Przyjaciołach, kultowym serialu z lat 90.:

   Przyjaciele, odc. The one with the tumb (sezon 1, odcinek 3).

 

Jest też mroczna strona wzoru paisley – niektóre amerykańskie gangi, jak MS13 czy East Coast oraz West Coast, do dziś używają bandan z motywem paisley jako swojego znaku rozpoznawczego:

   Źródło: BBC, http://www.bbc.com/news/magazine-20402216

 

Współcześnie

Obecnie ubrania ze wzorem paisley znajdziemy zarówno na pokazach high fashion, jak i w kolekcjach większości marek odzieżowych. Na wzór orientalnej „łezki” można natrafić między innymi w najnowszych kolekcjach sklepów H&M, New Look czy Kappahl:

       Ciemnoniebieski kostium kąpielowy, H&M 2018: http://tiny.pl/g8wk2

            Koszula na krótki rękaw ze wzorem paisley, H&M 2018. http://tiny.pl/g8wkkSukienka we wzór paisley,, New Look 2018 http://tiny.pl/g8wkl

         Chustka we wzór paisley, Kappahl 2018, http://tiny.pl/g8w2q

 

Nie ma wątpliwości, że wzór paisley jest na tyle wyjątkowy i uniwersalny, że nigdy nie wychodzi z mody. My zachęcamy też do poszukiwania ubrań ze wzorem paisley wśród odzieży vintage. Niewielkim kosztem można znaleźć wśród nich wiele prawdziwych perełek – przykłady wkrótce!

 

 

 

 

 

 

Źródła:

http://www.heritageinstitute.com/zoroastrianism/trade/paisley.htm#paisley

https://patternobserver.com/2014/05/20/paisleys/

http://www.paisleypower.com/history-of-paisley

http://www.paisleypower.com/print-designs

http://www.bbc.com/culture/story/20151021-paisley-behind-rocks-favourite-fashion

http://www.victoriana.com/Shawls/paisley-shawl.html

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *